Semaglutide is een van de meest besproken geneesmiddelen van dit moment. Mensen die worstelen met overgewicht of type 2-diabetes zoeken het in groten getale op — en niet altijd via de officiële weg. De verleiding om semaglutide te kopen zonder recept is begrijpelijk: wachttijden bij de huisarts, hoge kosten via de apotheek, of simpelweg de hoop op een snelle oplossing. Wat online wordt aangeboden als “eenvoudig en discreet” is echter zelden wat het lijkt.
Dit artikel legt uit wat semaglutide precies doet, waarom het wettelijk alleen op recept verkrijgbaar is, welke risico’s je neemt bij aankoop via niet-gecertificeerde kanalen, en welke legale alternatieven er in Nederland beschikbaar zijn.
Hoe semaglutide werkt en waarom het niet vrijelijk verkrijgbaar is
Semaglutide is een GLP-1-receptoragonist: een synthetisch hormoon dat de glucagonachtige peptide-1 nabootst, een hormoon dat na de maaltijd door de darm wordt afgegeven. In de praktijk betekent dit dat het middel drie dingen tegelijk doet. Het stimuleert de insulineaanmaak bij hoge bloedsuikerspiegels, remt de afgifte van glucagon (een hormoon dat de bloedsuiker verhoogt) en vertraagt de maaglediging — waardoor je langer een vol gevoel houdt.
Het middel werd oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van type 2-diabetes onder de merknaam Ozempic. Later is Wegovy op de markt gebracht, een hogere dosering van hetzelfde werkzame bestanddeel, specifiek geregistreerd voor gewichtsbehandeling. Beide middelen zijn uitsluitend verkrijgbaar op recept, en dat is geen willekeurige bureaucratische maatregel.
De reden is farmacologisch onderbouwd. Semaglutide heeft een directe invloed op de bloedsuikerregeling, het hart-vaatstelsel en de spijsvertering. Bij mensen met bepaalde aandoeningen — zoals een persoonlijke of familiegeschiedenis van medullair schildkliercarcinoom, pancreatitis of bepaalde nierproblematiek — is het gebruik gecontra-indiceerd. Een arts kan deze risicofactoren beoordelen; een webshop doet dat niet.
In Nederland valt semaglutide onder de Geneesmiddelenwet. Verstrekking zonder recept door een apotheker is verboden, en ook de verkoop door niet-geregistreerde partijen is strafbaar. Toch floreert de illegale markt — deels door de enorme vraag, deels door beperkte handhaving van buitenlandse webshops.
Ozempic zonder recept: wat je online werkelijk koopt
De term “ozempic zonder recept” levert bij een zoekopdracht tientallen resultaten op van websites die beweren het originele product te leveren, snel, anoniem en zonder doktersconsult. De werkelijkheid achter deze aanbiedingen is zorgwekkend.
Onderzoek van de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA en nationale toezichthouders heeft aangetoond dat een groot deel van de via ongeautoriseerde kanalen verkochte semaglutide-producten vervalsingen zijn. In 2023 werden in verschillende Europese landen nep-Ozempic-pennen onderschept die ofwel geen werkzame stof bevatten, ofwel een verkeerde stof in een onbekende dosering. Sommige monsters bleken insuline te bevatten — een middel met een totaal ander werkingsmechanisme dat bij iemand zonder diabetes levensbedreigende hypoglykemie kan veroorzaken.
Naast vervalsingen zijn er ook risico’s verbonden aan de dosering. Semaglutide wordt opgebouwd in vaste stappen: normaal gesproken start je op 0,25 mg per week gedurende vier weken, gevolgd door een verhoging naar 0,5 mg, en zo verder tot de therapeutische dosis. Die opbouw is niet voor niets zo ontworpen — te snelle dosisverhoging leidt tot ernstige gastro-intestinale bijwerkingen zoals aanhoudend braken, ernstige diarree en uitdroging. Wie zelf doseert zonder medische begeleiding, slaat deze veiligheidsdrempel over.
Er is nog een derde probleem: opslag. Semaglutide-pennen moeten tussen 2°C en 8°C worden bewaard (in de koelkast) tot het moment van gebruik, daarna maximaal 56 dagen op kamertemperatuur. Producten die via brievenbuspakketjes worden verstuurd zonder koelketen, zijn mogelijk gedegradeerd en bieden op zijn best geen effect — op zijn slechtst een onbekend risico.
Wie een product koopt via een niet-gecertificeerde webshop, neemt al deze risico’s gelijktijdig.
Semaglutide bijwerkingen die medische begeleiding vereisen
Zelfs bij gebruik van het echte, correct gedoseerde middel treden bijwerkingen op die zonder medische begeleiding gevaarlijk kunnen worden. Het is geen middel dat je “even probeert” en stopt als het niet bevalt.
Gastro-intestinale effecten in de opstartfase
De meest voorkomende bijwerkingen van semaglutide zijn misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn. In klinische studies ervoer tot 44% van de gebruikers misselijkheid, vooral in de eerste weken. Meestal zijn deze klachten mild en tijdelijk, maar bij een deel van de gebruikers zijn ze ernstig genoeg om het gebruik te staken of medische hulp te zoeken.
Wat veel mensen niet weten: ernstig, aanhoudend braken kan leiden tot Mallory-Weiss-scheuren (kleine scheurtjes in de slokdarm), elektrolytstoornissen en uitdroging die ziekenhuisopname vereist. Een arts of apotheker kan bij de eerste tekenen ingrijpen en de dosis aanpassen of het gebruik tijdelijk staken. Zonder die begeleiding ontbreekt dit vangnet volledig.
Zeldzame maar ernstige risico’s
Een zeldzame maar ernstige complicatie is pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier). Klachten als aanhoudende ernstige buikpijn die uitstraalt naar de rug vereisen onmiddellijke medische aandacht. In de bijsluiter staat expliciet dat gebruik gestopt moet worden bij vermoeden van pancreatitis.
Verder zijn er aanwijzingen dat semaglutide de progressie van diabetische retinopathie kan versnellen bij patiënten die al retinopathie hebben en snel in bloedsuikerregeling verbeteren. Dit is een reden waarom oogonderzoek bij bepaalde patiënten aanbevolen wordt voor aanvang van de behandeling — iets wat bij zelfmedicatie volledig ontbreekt.
De legale weg naar semaglutide in Nederland
In Nederland zijn er twee legale routes om in aanmerking te komen voor semaglutide, afhankelijk van de indicatie.
Voor mensen met type 2-diabetes is Ozempic beschikbaar via de huisarts of diabetesspecialist. Het middel wordt vergoed vanuit de basisverzekering wanneer aan de vergoedingscriteria wordt voldaan — doorgaans bij onvoldoende bloedsuikercontrole met metformine of andere orale middelen, of wanneer er cardiovasculaire risicofactoren zijn. De arts beoordeelt de indicatie en stelt een behandelplan op.
Voor gewichtsbehandeling met Wegovy ligt het traject iets complexer. Vergoeding vanuit de basisverzekering is op dit moment in Nederland beperkt en gebonden aan strikte criteria: een BMI van 35 of hoger met comorbiditeiten, of een BMI van 40 of hoger. Behandeling vindt dan plaats via een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) of in een gespecialiseerde obesitaskliniek. Zonder te voldoen aan deze criteria betaal je de behandelkosten zelf, wat op jaarbasis kan oplopen tot €2.000 tot €3.500.
Er zijn inmiddels ook gecertificeerde online klinieken actief in Nederland die een volledig digitaal consult aanbieden, waarna een arts al dan niet een recept uitschrijft. Dit is legaal, mits de kliniek geregistreerd staat bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de behandelend arts BIG-geregistreerd is. Het verschil met illegale webshops: er is een medisch dossier, er vindt een echte anamnese plaats, en er is follow-up bij bijwerkingen.
Bij twijfel over de legitimiteit van een online aanbieder kun je de registratie controleren via het BIG-register en het Farmatec-register voor apotheken.
Afvallen met medicatie: wanneer helpt het en wanneer niet
Semaglutide is geen wondermiddel, ook niet in de officiele setting. In de grote STEP-trials, die de basis vormden voor goedkeuring van Wegovy, verloren deelnemers gemiddeld 14,9% van hun lichaamsgewicht na 68 weken bij de hoogste dosis — mits gecombineerd met dieetbegeleiding en verhoogde lichamelijke activiteit. Dat is indrukwekkend vergeleken met placebo (2,4%), maar het betekent ook dat een groot deel van het effect afhankelijk is van leefstijlverandering.
Bovendien: wanneer semaglutide wordt gestopt, keert het gewicht in de meeste gevallen terug. Een studie gepubliceerd in 2022 toonde aan dat een jaar na het staken van de medicatie gemiddeld tweederde van het verloren gewicht terugkwam. Dit maakt het een behandeling die continuïteit vereist, met alle kosten en medische monitoring die daarbij horen.
Afvallen met medicatie is het meest effectief als onderdeel van een breder behandelplan, niet als vervanging ervan. Dat betekent voedingsadvies, beweeggeleiding en bij voorkeur gedragsmatige ondersteuning. Wie semaglutide koopt zonder medische context te creëren, ontbeert precies de onderdelen die het verschil maken op de lange termijn.
Alternatieven als semaglutide niet de juiste keuze is
Voor wie de legale route naar semaglutide te duur, te omslachtig of medisch niet geschikt is, zijn er reële alternatieven — zowel farmacologisch als niet-farmacologisch.
Andere GLP-1-middelen en gewichtsmedicatie
Liraglutide (merknaam Saxenda voor gewicht, Victoza voor diabetes) is een nauwer verwante GLP-1-agonist die dagelijks wordt geïnjecteerd in plaats van wekelijks. Het effect op gewichtsverlies is wat kleiner dan bij semaglutide (gemiddeld 8% in klinische studies), maar het is in Nederland al langer beschikbaar en voor sommige patiënten beter toegankelijk.
Orlistat is een ouder middel dat via een ander mechanisme werkt: het remt de vetopname in de darm. Het is in lagere dosering verkrijgbaar zonder recept (als Alli) en in hogere dosering op recept. Het effect is bescheidener dan bij GLP-1-middelen, maar het is legaal, goedkoop en heeft geen systemische bijwerkingen op de bloedsuiker. Bijwerkingen zijn echter hoofdzakelijk gastro-intestinaal en kunnen hinderlijk zijn bij vetrijke voeding.
Tirzepatide (Mounjaro) is een nieuwere combinatie van GLP-1 en GIP-receptoractivering, recent ook geregistreerd voor gewichtsbehandeling. In vergelijkende studies toonde het nog iets grotere gewichtsreductie dan semaglutide. Het is in Nederland beschikbaar op recept, maar de vergoeding is momenteel beperkt.
Niet-farmacologische aanpak bij overgewicht
Een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI), vergoed vanuit de basisverzekering bij een BMI boven 25 met comorbiditeiten, biedt een gestructureerd programma van dieet, bewegen en gedragsverandering gedurende minimaal twee jaar. Studies tonen aan dat GLI bij trouwe deelname tot 5-10% gewichtsreductie kan opleveren en de gezondheidsuitkomsten op de lange termijn significant verbetert.
Bariatrische chirurgie — zoals een maagverkleining of maagomleiding — is voor mensen met ernstig overgewicht (BMI ≥ 40, of ≥ 35 met comorbiditeiten) de meest effectieve optie in termen van gewichtsverlies en verbetering van metabole aandoeningen. Dit vereist intensieve medische begeleiding voor, tijdens en na de ingreep, maar de resultaten zijn duurzamer dan bij medicamenteuze behandeling.
De keuze voor de juiste aanpak hangt af van medische voorgeschiedenis, BMI, aanwezigheid van comorbiditeiten en persoonlijke omstandigheden. Dat is precies de reden waarom een arts in dit proces onmisbaar is — niet als bureaucratische drempel, maar als bewaker van veiligheid en effectiviteit.
Wat de online apotheek wel en niet kan bieden
Een gecertificeerde online apotheek in Nederland kan een zinvolle rol spelen, maar heeft duidelijke grenzen. Een legale online apotheek — geregistreerd bij het KNMP en herkenbaar aan het Europese veiligheidslogo — mag receptplichtige geneesmiddelen alleen afleveren op vertoon van een geldig recept. Ze mogen dus niet zelf een recept uitschrijven voor semaglutide, en ze mogen het evenmin leveren zonder dat er een recept aanwezig is.
Wat een online apotheek wél kan bieden: snelle levering van een middel waarvoor je al een recept hebt van je eigen arts, soms lagere prijzen dan een fysieke apotheek, en mogelijkheid tot herhaalrecepten. Voor semaglutide dat op naam staat en onderdeel is van een lopende behandeling is dit een handige optie.
Het risico zit hem in aanbieders die claimen een “online apotheek” te zijn, maar in werkelijkheid buiten de Nederlandse of Europese registratie opereren. Een snelle controle: controleer het Europese veiligheidslogo op de website (klikbaar, leidt naar de nationale verificatiepagina), en zoek de naam van de apotheek op in het register van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Is de apotheek niet te vinden, of is het logo niet verifieerbaar? Koop er niets.
Semaglutide kopen zonder recept blijft, hoe aantrekkelijk het ook lijkt, een route die meer risico’s introduceert dan oplost. De legale wegen zijn langer en soms kostbaarder, maar ze bieden iets wat geen enkele webshop kan garanderen: zekerheid over wat je gebruikt, hoe je het gebruikt, en wat te doen als het misgaat.
Bronnen
- Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989-1002. doi:10.1056/NEJMoa2032183 (STEP 1)
