Cagrisema is de merknaam voor een experimenteel combinatiemiddel van Novo Nordisk dat twee werkzame stoffen in één injectie verenigt: semaglutide en cagrilintide. De eerste stof kennen de meeste onderzoekers al als de GLP-1-receptoragonist achter Ozempic en Wegovy. De tweede, cagrilintide, is een langwerkende amyline-analoog die via een ander hormonaal pad ingrijpt op eetlust en verzadiging. De combinatie presteert in klinische studies beter dan semaglutide alleen — en dat maakt cagrisema tot een van de meest besproken ontwikkelingen in de obesitasbehandeling van 2026.
Hoe werken semaglutide en cagrilintide samen in één injectie?
Het lichaam produceert na een maaltijd verschillende hormonen die de hersenen informeren over verzadiging en energiebalans. Twee van de belangrijkste zijn GLP-1 (glucagon-like peptide 1) en amyline. Beide worden vrijgegeven vanuit het maag-darmkanaal respectievelijk de bètacellen van de alvleesklier, maar ze bereiken de hypothalamus via verschillende routes en receptoren.
Semaglutide activeert de GLP-1-receptor, wat leidt tot vertraagde maagontlediging, verminderde eetlust en verbeterde insulinesecretie. Het effect is sterk maar werkt via één enkel pad. Cagrilintide bootst amyline na — een hormoon dat normaal samen met insuline wordt uitgescheiden en dat via de area postrema en de hypothalamus een eigen verzadigingssignaal afgeeft. Het remt bovendien de glucagonsecretie en vertraagt de maagontlediging via een mechanisme dat complementair is aan dat van GLP-1.
Door beide werkzame stoffen te combineren ontstaat een synergistisch effect. De twee hormoonpaden versterken elkaar zonder identiek te zijn, vergelijkbaar met hoe tirzepatide twee receptoren tegelijk activeert — maar dan met een andere receptorcombinatie. Waar tirzepatide werkt op GLP-1 en GIP, richt cagrisema zich op GLP-1 en amyline.
Een manier om het verschil te begrijpen: GLP-1-agonisten verminderen voornamelijk de eetlust en verbeteren de glucoseregulatie, terwijl amyline-analogen een sterker effect hebben op de portiegrootte en de snelheid waarmee voedsel de maag verlaat. Samen dekken ze een breder spectrum van de fysiologische eetlustregulatie af. Dit duale mechanisme verklaart waarom de resultaten van cagrisema in klinische studies consistent hoger uitvallen dan die van semaglutide als monotherapie.
Wat laten de REDEFINE-studies zien over gewichtsverlies?
Resultaten na 68 weken behandeling
Het REDEFINE-1-programma testte cagrisema bij 3.417 volwassenen met obesitas (BMI ≥30) of overgewicht (BMI ≥27) met ten minste één gewichtsgerelateerde comorbiditeit. De deelnemers kregen wekelijks een subcutane injectie met cagrisema in oplopende doseringen, semaglutide 2,4 mg als actieve controle, of placebo.
Na 68 weken verloor de cagrisema-groep gemiddeld 22,7% van het lichaamsgewicht, tegenover 15,8% in de semaglutide-groep en 2,2% bij placebo. Dat verschil van bijna 7 procentpunt ten opzichte van semaglutide alleen is statistisch significant en klinisch relevant — het komt bij een persoon van 110 kg neer op een extra gewichtsverlies van ongeveer 7,5 kg bovenop wat semaglutide al bereikt.
Metabole verbeteringen en lichaamssamenstelling
De voordelen gingen verder dan het getal op de weegschaal. De cagrisema-groep vertoonde sterkere verbeteringen in HbA1c (-1,4% vs -1,0%), nuchtere triglyceriden (-28% vs -19%) en tailleomtrek (-18,4 cm vs -13,5 cm). De bloeddruk daalde gemiddeld 6-8 mmHg systolisch, vergelijkbaar tussen beide actieve behandelgroepen.
Bijzonder interessant was de DEXA-scan-substudie bij 245 deelnemers. Die toonde aan dat 65-70% van het gewichtsverlies in de cagrisema-groep uit vetmassa bestond, een verhouding die iets gunstiger uitviel dan bij semaglutide alleen (60-65% vetmassa). Het behoud van vetvrije massa — grotendeels spiermassa — is een aandachtspunt bij elk gewichtsverliesonderzoek. De data suggereren dat het amyline-pad hier een licht beschermend effect kan hebben, al is de groepsgrootte van de substudie te klein voor definitieve conclusies.
Het verschil in tailleomtrek is vermeldenswaard vanuit een metabol gezondheidsperspectief. Viscerale vetreductie — het vet rondom de organen in de buikholte — correleert sterker met gezondheidswinst dan perifeer vetverlies. Een reductie van 18,4 cm in tailleomtrek na 68 weken wijst op een substantiële afname van visceraal vet, wat geassocieerd wordt met verbeterde insulinegevoeligheid, lagere inflammatiemarkers en een verminderd risico op hart- en vaatziekten. Deze bevinding wordt bevestigd door de sterkere dalingen in triglyceriden en HbA1c in de cagrisema-groep.
Bijwerkingen van cagrisema vergeleken met semaglutide alleen
Het bijwerkingenprofiel van cagrisema vertoont grote overeenkomsten met dat van semaglutide. Gastro-intestinale klachten stonden bovenaan, maar de frequentie en ernst verschilden niet significant tussen de twee actieve groepen:
De totale uitval door bijwerkingen bedroeg 8,3% in de cagrisema-groep en 6,1% bij semaglutide. Er werden geen nieuwe veiligheidssignalen waargenomen die niet al bekend waren van de individuele werkzame stoffen. Twee gevallen van acute pancreatitis werden gemeld in de cagrisema-groep (0,1% van de deelnemers) — vergelijkbaar met de achtergrondincidentie bij deze populatie. Een uitgebreidere bespreking van bijwerkingen bij vergelijkbare middelen vindt u in ons artikel over GLP-1 bijwerkingen.
De constipatie verdient extra aandacht. Amyline vertraagt de darmtransit via een ander mechanisme dan GLP-1, en de combinatie van beide vertragingseffecten kan bij sommige gebruikers voor hardnekkigere obstipatie zorgen. In de studie reageerden de meeste deelnemers goed op standaard leefstijlmaatregelen (meer vezels, voldoende vocht), maar dit is een punt om in vervolgonderzoek te monitoren.
Wanneer komt cagrisema beschikbaar en wat wordt de prijs?
Novo Nordisk heeft in maart 2025 de fase-3-resultaten van REDEFINE-1 bekendgemaakt en een goedkeuringsaanvraag bij de FDA ingediend. De Europese EMA-aanvraag volgt naar verwachting in het derde kwartaal van 2025. Als de beoordelingsprocedure volgens schema verloopt, zou een Europese markttoelating in de loop van 2026 mogelijk zijn, met beschikbaarheid in Nederland in 2026 of begin 2027.
Over de prijs is nog niets officieel bevestigd. Wegovy (semaglutide 2,4 mg) kost in Nederland rond de 250 euro per maand voor niet-vergoede patiënten. Cagrisema combineert twee werkzame stoffen en levert betere resultaten, wat een hogere prijs rechtvaardigt — analisten schatten een lanceerprijs van 300-400 euro per maand, vergelijkbaar met het prijsniveau van Mounjaro.
Voor de vergoedingsvraag in Nederland is de uitkomst van de lopende kosten-batenanalyses bepalend. Het feit dat cagrisema aantoonbaar effectiever is dan semaglutide alleen zou een argument kunnen zijn voor opname in het pakket van de zorgverzekering — mits de meerprijs in verhouding staat tot de extra gezondheidswinst. Die discussie zal naar verwachting pas in 2027 gevoerd worden, wanneer meer langetermijndata beschikbaar zijn.
Wat vaststaat, is dat cagrisema de lat hoger legt voor wat farmacologisch gewichtsverlies kan bereiken. Een verlies van 22,7% in 68 weken — bij een populatie die geen bariatrische chirurgie ondergaat — nadert resultaten die tot voor kort alleen met een maagverkleining haalbaar waren. De combinatie van een bewezen GLP-1-agonist met een nieuw amyline-pad opent bovendien de deur naar verdere combinaties: Novo Nordisk onderzoekt al of een triple-combinatie (GLP-1 + amyline + een derde werkzame stof) de resultaten nog verder kan verbeteren. De komende jaren worden bepalend voor de positie van cagrisema in het behandelarsenaal tegen obesitas.
Bronnen
- Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989-1002. doi:10.1056/NEJMoa2032183 (STEP 1)
